แนวทางในการใช้ Topical Steroid

แนวทางในการใช้ Topical Steroid

Clinical Practice Guideline for Topical Steroid Usage

นิยาม
ยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์ (Corticosteroid) หมายถึงยาที่ใช้ทาผิวหนังและเยื่อบุ โดยมีฤทธิลดการ อักเสบ กดปฏิกิริยารมมูน และยับยังการแบ่งเซลล์ เกณฑ์การพิจารณาใช้ยา
ให้ทำการซักประวัติ ตรวจร่างกาย การตรวจทางห้องปฏิบัติการและให้การวินิจฉัยว่าเป็นโรคที่ ตอบสนองต่อการใช้ยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์ (ตารางที่ 1) ก่อนทำการรักษา
131
แผ่นแปะเท้าดีท็อกซ์
ตารางที่1การแบ่ง’โรคตามการตอบสนองต่อสเตอรอยด์117
ตอบสนองดีมาก ตอบสนองดีปานกลาง ตอบสนองน้อย
Psoriasis(intertriginous) Psoriasis Palmoplantar psoriasis
Atopic dermatitis (children) Atopic dermatitis (adults) Psoriasis of nails
Seborrheic dermatitis Nummular eczema Dyshidrotic eczema
Intertrigo (non-infectious) Allergic contact dermatitis Lupus erythematosus
Primary irritant dermatitis Pemphigus
Papular urticaria Lichen planus
Parapsoriasis Granuloma annulare
Lichen simplex chronicus Necrobiosis lipoidica diabeticorum Sarcoidosis Insect bites
หลักการใช้ยา
เนื่องจากการออกฤทธของยาในกลุ่มนีขึนกับป้จจัยหลายอย่าง ดังนันการเลือกใช้ยาจึงต้อง คำนึงถึงป็จจัย ดังต่อไปนี 1. ตัวยาดังนี
1.1 รูปแบบของยา (Form): ยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์ โดยทั่วไปต้องผสมอยู่ในยาพืนฐาน (Base) ทำให้เกิดเป็นรูปแบบของยา (form) ชนิดต่างๆ ดังนี
1 8 Cl 3/ ‘ร* O’ o G\ SJ 1 ^ o O’ ‘=^ a/ 4=! SJ
1.1.1 ฃผง (ointment) ะ เชเคลอบผวหนังทำ เหชุมชน เหมาะสาหรบผวหนังทํแหง จะ ได้ผลดีในผื่นผิวหนังที่หนา แห้งแตก เนื่องจากคุณสมบัติของขีผึงจะเคลือบผิวหนังได้ดี จึงทำให้ยา ถูกดูดซึมได้มากขึน แต่ผู้’ใช้’จะรู้สึกเหนียวเหนอะหนะ ขีผึงมักไมมสารกันเสีย
1.1.2 ครีม (cream): เป็นรูปแบบที่ใช้ได้กับผิวหนังทั่วไป เหมาะสำหรับผื่นผิวหนังอักเสบ ชนิดเฉียบพลัน และกึ่งเฉียบพลัน อาจใช้กับผิวหนังบริเวณที่อับชืนและซอกพับ ครีมส่วนใหญ่มักมี สารกันบูดเป็นส่วนผสม ซึ่งอาจเป็นป้ญหาในผู้ที่แพ้ได้
132

1.1.3 โลชํ่’น(lotion) สารละลาย (solution) เจล (gel) และ สเปรย์ (spray) : เหมาะที่จะใช้กับ
บริเวณที่มีฃนและผม ยาประเภทนีบางชนิดมีส่วนผสมของแอลกอฮอล์18และ propylene glycol ซึ่ง อาจทำให้เกิดการระคายเคือง หากใช้บริเวณผิวที่มีรอยแตกหเอแผล
1.2 ความแรงของยา (Potency)
ตารางที่ 2 การจำแนกยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์ตามความแรงเรียงตามลำดับจากมากไปหาน้อยโดย
*=»<=! 1 19
วธ Vasoconstriction assay ’
Generic name Trade name
Super-potent Clobetasol propionate 0.05% Dermovate cream
(ความแรงสูงมาก) Augmented betamethasone dipropionate 0.05% Diprotop cream, ointment
Potent Betamethasone dipropionate 0.05%) Diprosone ointment
(ความแรงสูง) Desoximetasone 0.25%) Topicort, Esperson
Moderately Betamethasone dipropionate 0.05%) Diprosone Cream
Potent Triamcinolone acetonide 0.1%) TA cream 0.1%), Aristocort A 0.1%)
(ความแรงปาน *Mometasone furoate 0.1%) Elomet cream
กลาง) Betamethasone valerate 0.1%) Betnovate cream
Fluocinolone acetonide 0.025%) Synalar cream
*Prednicarbate 0.1%) Dermatop cream
Triamcinolone acetonide 0.02%) TA cream 0.02%), Aristocort 0.02%)
Mild Hydrocortisone 1-2%) Hydrocortisone cream
(ความแรงตํ่า) Prednisolone 0.5%) Prednisil cream
หมายเหตุ – ตารางนีเปีนเพียงตัวอย่างของยาทาคอรํตโคmตอรอยด์ที่ใช้บ่อยในประเทศไทย โดยดัดแปลงจาก ตารางท 216-1 ในบท Topical glucocorticoids จากหนังสือ Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine. 7lh edition
– ยาทาคอรํตโคสเตอรอยด์ชนิดเดียวกัน แต่เมื่ออยู่ในรูปแบบที่แตกต่างกัน อาจให้ความแรงไม่เท่ากัน โดยทั่วไป ขีผึงแรงกว่าครีม ครีมแรงกว่าโลชั่น
– *ยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์ที่มีผลข้างเคียงตา20
2. ลักษณะของรอยโรค
2.1 ผื่นที่ไม,หนา หรือมีการอักเสบเฉียบพลัน ควรเลือกยาที่มีความแรงตํ่าหรือปานกลาง
2.2 ผื่นที่หนาเป็นเรือรัง อาจจำเป็นต้องใช้ยาคอร์ติโคสเตอรอยด์ที่มีความแรงสูงถึงสูงมาก
3. ตำแหน่งของรอยโรค
3.1 ใบหน้า รอบดวงตา และบริเวณซอกพับ (รักแร้ ขาหนีบ ใต้ราวนม อวัยวะเพศ) ควรใช้ ยาทาที่มีความแรงตํ่า หรือยาสเตอรอยด์ที่มีผลข้างเคียงตํ่า ถ้าจะใช้ยาที่มีความแรงสูงขืน ควรใช้ไม, เกิน 2 สัปดาห์1 ยกเว้นผื่นที่เป็นเรือรัง หรือโรคบางอย่างที่จำเป็น
133

3.2 บริเวณที่ผิวหนังหนา เช่น ที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มักจะต้องใช้ยาทาที่มีความแรงสูงหรือสูงมาก
4. พื้นที่ของรอยโรค : เนื่องจากยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์สามารถถูกดูด1ซึมเข้าสู่กระแส เลือดได้ ดังนันหากมีรอยโรคเป็นบริเวณกว้าง ควรเลือกใช้ยาที่ความแรงตํ่าถึงปานกลาง
5. อายุ เด็กและผู้สูงอายุมีผิวหนังบาง จึงมีโอกาสเกิดฤทธี่ขางเคียงจากยาทาและการดูด ซึมของยาเข้าสู่ร่างกาย จึงควรเลือกใช้ยาทาด้วยความระมัดระวัง
6. ระยะเวลาในการทายา : เนื่องจากยาทาคอร์ติโคสเตอรอยด์อาจมีฤทธข้างเคียงได้ทัง เฉพาะที่และการดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย และการทายาต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดการ ตอบสนองต่อยาลดลง (Tachyphylaxis)21 ดังนัน ถ้ารอยโรคหาย ควรหยุดยา แต่หากมีความ จำเป็นต้องใช้ยาเป็นระยะเวลานาน ควรจะหยุดยาบ้างเป็นระยะๆ ดังนี
ยาทาที่มีความแรงสูงมาก ไม,ควรใช้ต่อเนื่องเกิน 3 สัปดาห์1 ยาทาที่มีความแรงปานกลางถึงสูง ไม,ควรใช้ต่อเนื่องเกิน 3 เดือน1
7. ความถี่ในการทายา ขึนอยู่กับชนิดของยาคอร์ติโคสเตอรอยด์ที่เลือกใช้ แต่โดยทั่วไป ควรทายาวันละ 2 ครัง การทายาบ่อยครังกว่านี มักจะไม,เพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาแต่อาจเพิ่ม ผลข้างเคียง1
การทายาคอร์ติโคสเตอรอยด์ชนิดความแรงสูงมากวันละ! ครังหรือ 2 ครังก็ให้ผลการรักษา เช่นเดียวกันและผลการรักษาไม,ต่างกันมากนักสำหรับการทายาคอร์ติโคสเตอรอยด์ที่มีความแรงสูง ถึงปานกลาง1
8. ปริมาณยาที่ทา
ยาทา 1 กรัม จะทาผิวหนังได้เป็นพืนที่ปร ะมาณ 100 ตารางเซนติเมตร (ในผู้ใหญ่จะใช้ ยาประมาณ 30 กรัม ถ้าทาทังตัว)
ยาทาที่มีความแรงสูงหรือสูงมาก ไม,ควรใช้เกินสัปดาห์ละ 45 กรัม1 ยาทาที่มีความแรงตํ่าหรือปานกลางไม,ควรใช้เกินสัปดาห์ละ100กรัม1 9. ข้อควรระวัง
9.1 การใช้ยาทาในบริเวณผื่นผ้าอ้อมในเด็ก ควรระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากจะเพิ่มการดูดซึม ของยา จึงควรใช้ยาที่มีฤทธิออน22
9.2 การใช้ยาทาในหญิงที่ให้นมบุตร ไม,ควรทายาบริเวณหัวนมและเต้านมก่อนให้นม
9.3 สามารถใช้ยาทาสเตอรอยด์ในหญิงตังครรภ์ได้ เมื่อมีข้อบ่งชี ผลข้างเคียง
1. ผลข้างเคียงเฉพาะที่ (local side effect)
1.1 Atrophic changes ได้แก่ ผิวหนังบางลง, แตกลาย (striae), หลอดเลือดขยาย
3J
(telangiectasia), จำเลอด (purpura), ฯลฯ
134

1.2 สีผิวบริเวณที่ทาจางลง(hypopigmentation)
1.3 มีฃนฃึนบริเวณที่ทายา (hypertrichosis)
1.4 สว, rosacea, perioral dermatitis
1.5 การติดเชือ : ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหเอการกำเริบของรอยโรคผิวหนังติดเชือ
ต่างๆ เช่น โรคกลาก
1.6 ผื่นแพ้สัมผัส23’24 อาจเกิดจากตัวยาคอร์ติโคสเตอรอยด์เอง หรือส่วนประกอบอื่นในตัว
ยา เช่น สารกันบูด
2. ผลข้างเคียงตามระบบ (systemic side effect)
พบเมื่อใช้ยาทาเป็นเวลานาน เป็นบริเวณกว้างหรือใช้ยาที่มีความแรงสูงมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ในเด็ก22 ได้แก่
2.1 ผลข้างเคียงทางตา เช่น ต้อกระจก ต้อหิน
2.2 การกดการทำงานของต่อมหมวกไต (hypothalamic pituitary adrenal axis, HPA-axis)
2.3 Iatrogenic Cushing’s syndrome
2.4 การเจริญเติบโตช้าในเด็ก
เอกสารอ้างอิง
1. Valencia IC, Kerdel FA. Topical glucocorticoids. In: Freedberg IM, Eisen AZ, Wolff K, Austen KF, Goldsmith LAj Kelt, SI. Fitzpatrick’s Dermatology in General Medicine. 7* ed. New York: McGraw-Hill, 2008;2102-6.
2. Nast A, Kopp IB, Augustin M, Banditt KB, Boehncke WH, Follmann M, et al. Evidence- based (S3) guidelines for the treatment of psoriasis vulgaris.J Dtsch Dermatol Ges. 2007; Suppl 3:1-119
3. Green c, Colquitt JL, Kirby J, Davidson p. Topical corticosteroid for atopic eczema: clinical and cost effectiveness of once daily vs. more frequent use. BJD 2005;152:130-141.
4. Freeman H, Howard A, Foley p, Rosen R, Wood G, See JA et al. Efficacy, cutaneous tolerance and cosmetic acceptability of desonide 0.05% lotion (Desowen) versus vehicle in the short-term treatment of facial atopic or seborrhoeic dermatitis. Aust J Dermatol 2002;43(3):186-9.
5. Yawalka SJ, Macarol V, Montanari c. An overview of international clinical trials with halometasone ointment in chronic eczematous dermatoses. J Int Med Res. 1983; 11 Suppl 1:13-20.
135

6. Saary J, Qureshi R, Palda V, DeKolven J, Pratt M, Skotnicki-Grant ร et al. A systematic review of contact dermatitis treatment and prevention. J Am Acad Dennatol 2005;53(5):845
7. Howard R, Frieden บ. Papular urticaria in children Ped Dennatol 1996;13(3):246-9.
8. Khachemoune A, Blyumin ML. Pityriasis lichenoides: pathophysiology, classification, and treatment. Am J Clin Dennatol. 2007;8(l):29-36
9. Moller H, Svartholm H, Dahl G. Intennittent maintenance therapy in chronic hand eczema with clobetasol propionate and flupredniden acetate. Cun Med Res Opin 1983;8(9):640-4 .
10. Veien NK, Olholm Larsen p, Thestrup-Pedersen K, Schou G Long-tenn, intennittent treatment of chronic hand eczema with mometasone furoate. Br J Dennatol 1999;140(5):882-6
11. Callen JP. Management of skin diseases in lupus. Bull Rheum Dia 1997;46(2):4-7.
12. Rothe MJ, Kerdel FA. Treatment of cutaneous lupus erythematosus. Lupus 1992; 1 (6):351 -6.
13. Hannan KE, Albert ร, Black MM. Guidelines of the management of pemphigus. Br J Dennatol 2003;149(5):926-37.
14. Theng CT, Tan SH, Goh CL, Suresh ร, Wong HB, Machin D et al. A randomized controlled trial to compare calcipotriol with betamethasone valerate for the treatment of cutaneous lichen planus. J Dennatolog Treat 2004;15(3):141-5.
15. Cyr PR. Diagnosis and management of granuloma annulare. Am Fam Physician 2006;74(10): 1729-34.
16. Newman BA, Feldman FF. Effects of topical cortisone on chronic discoid lupus erythematosus and necrobiosis lipoidica diabeticorum. J Invest Dennatol 1951;17(l):3-6.
17. Newman LS, Rose cs, Maier LA. Sarcoidosis. N Engl J Med 1997;336:1224-34.
18. Berth-Jones J. Topical therapy. In: Bums T, Breathnach ร, Cox N, Griffiths c. eds. Rook’s Textbook of Dennatology. Oxford: Blackwell Science, 2004;75.1-75.52.
19. Stoughton RB. The vasoconstrictor assay in bioequivalence testing: practical concerns and recent developments. Int J Dennatol 1992;31:26-8.
20. Schoepe ร, Schacke H, May E, Asadullah K. Glucocorticoid therapy-induced skin atrophy. Exp Dennatol 2006;15:406-20.
21. Singh G, Singh PK. Tachyphylaxis to topical steroid measured by histamine-induced wheal suppression. Int J Dennatol 1986;25:324-6.
22. Hepburn D, Yohn JJ, Weston WL. Topical steroid treatment in infants, children and adolescents. Adv Dennatol 1994; 9: 225-54.
23. Guin JD. Contact sensitivity to topical corticosteroids. J Am Acad Dennatol 1984; 10: 773-82.
136

24. Lepoittevin JP, Drieghe J, Dooms-Goossens A. Studies in patients with corticosteroid contact allergy: understanding cross-reactivity among different steroids. Arch Dermatol 1995; 131:31¬
7.
137

Foot patch

Posted on กุมภาพันธ์ 27, 2014, in บทความ. Bookmark the permalink. ใส่ความเห็น.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: